Terapide İlk Görüşme
İlk görüşmeye giderken ne söyleyeceğinizi prova edebilir veya yaşadıklarınızın yeterince ciddi olup olmadığını düşünebilirsiniz. Bir başlangıç cümlesini kusursuz kurmanız gerekmez. “Son zamanlarda iyi hissetmiyorum ve nereden başlayacağımı bilmiyorum” demek de konuşmanın başlangıcı olabilir.
Bu sayfada
İlk görüşme, başvuru nedeninizi ve destek ihtiyacınızı değerlendirmek için ayrılan zamandır. Siz de bu görüşmede uzmanın yaklaşımını ve sunulan çerçeveyi tanırsınız.
Ne konuşulabilir?
Sizi görüşmeye getiren konu, ne zamandır sürdüğü ve günlük yaşamı nasıl etkilediği sorulabilir. Uyku, iş veya ilişkilerdeki değişiklikler; önceki terapi deneyimleri ve varsa kullanılan ilaçlar değerlendirmeye dâhil olabilir. Sorular yalnız geçmişinize yönelik olmak zorunda değildir; şimdi neye ihtiyaç duyduğunuz da önemlidir.
Bir sorunun neden sorulduğunu anlamıyorsanız açıklama isteyebilirsiniz. Konuşmaya henüz hazır olmadığınız bir ayrıntıyı belirtmeniz mümkündür. Acil riskle ilgili sorular ise güvenli bakım planı oluşturmak amacıyla doğrudan sorulabilir.
Görüşme sırasında ağlamak, susmak veya düşünmek için durmak, konuşmayı yanlış yaptığınız anlamına gelmez. Sessizliğin nasıl geldiğini de paylaşabilirsiniz. İlk seansı etkileyici veya tutarlı bir anlatı sunmanız gereken bir sınav gibi hazırlamak zorunda değilsiniz.
Kısa hazırlık yeterli olabilir
İsterseniz sizi en çok zorlayan durumu ve görüşmeden beklentinizi birkaç cümleyle not edin. Varsa önceki tanı ve tedavi bilgileriniz ile kullandığınız ilaçları hatırlatacak bir liste hazırlayabilirsiniz. Hassas belgeleri randevu mesajına gelişigüzel eklemek yerine nasıl iletileceğini sorun.
Online katılacaksanız sesi ve bağlantıyı önceden kontrol edin; konuşmanızı duyabilecek kişilerin bulunmadığı bir alan ayarlayın.
Sizin sorularınız da görüşmenin parçasıdır
Kullanılacak yöntemin gerekçesini, başvuru konunuzla ilgili eğitimi ve hedeflerin nasıl değerlendirileceğini sorabilirsiniz. NIMH, terapist seçiminde bu sorulara ve görüşmelerin gizlilik sınırlarının öğrenilmesine yer verir. NIMH — Psychotherapies
İlk görüşmede tanı konur mu?
Her başvuruda ilk görüşmede kesin bir sonuca varılması gerekmez. Değerlendirme sürebilir; hastalık şüphesinde gerekli uzman hekim değerlendirmesi gündeme gelir.
Yakınım benimle gelebilir mi?
Bunu önceden sorun. Refakat ile görüşmeye katılım aynı şey değildir; sizin onayınız, görüşmenin amacı ve gizlilik çerçevesi değerlendirilmelidir.
Görüşmeden sonra hemen rahatlamazsam işe yaramadı mı?
Tek bir seansın sonunda nasıl hissettiğiniz tek başına yeterli ölçüt değildir. Anlaşılmış hissedip hissetmediğinizi, kafanızdaki soruları ve devam beklentinizi konuşabilirsiniz.
İlk görüşmenin ardından karar vermek için hangi bilgilere ihtiyaç duyduğunuzu düşünün. Hedef ve yöntem açık değilse açıklama istemek, süreci değerlendirmenin bir parçasıdır.
İlk görüşmede öncelikleri belirlemek
İlk seansa iyi bir danışan gibi görünmek, bütün geçmişinizi kronolojik anlatmak veya doğru tanıyı söylemek zorunda değilsiniz. Uzman, başvuru nedenini anlamak için bazı alanlarda daha ayrıntılı soru sorabilir; siz de neden sorulduğunu öğrenebilirsiniz. Değerlendirme karşılıklı bilgi alışverişidir: siz yaşadığınız güçlüğü anlatırken uzmanın çalışma biçimini, sınırlarını ve önerdiği yaklaşımı da tanırsınız.
Birden fazla sorun varsa hepsini ilk seansta çözmeye çalışmak gerekmez. Güvenlik riski, günlük işlevdeki bozulma ve sizin en çok değişmesini istediğiniz alan üzerinden öncelik oluşturulabilir. “Nereden başlayacağımı bilmiyorum” ifadesi bu nedenle eksik bir cevap değildir.
İlk görüşmeden sonra ne beklenebilir?
Bazı başvurularda çalışma hedefi ilk seansta büyük ölçüde netleşir; bazı durumlarda değerlendirme birkaç görüşmeye yayılabilir veya hekim görüşü gerekebilir. İlk seansın sonunda mümkünse bir sonraki adımın ne olduğunu, önerilen yaklaşımın hangi gerekçeye dayandığını ve pratik koşulları sorun. Bunların net olmaması, otomatik olarak kötü bakım olduğu anlamına gelmez; fakat belirsizliği dile getirebilmeniz gerekir.
Görüşmeden sonra yoğun duygu yaşayabilirsiniz. Bu tek başına seansın iyi veya kötü olduğunu göstermez. Daha anlamlı sorular; kendinizi duyulmuş hissedip hissetmediğiniz, sorularınıza anlaşılır yanıt alıp almadığınız ve devam etmenin neye hizmet edeceğini anlayıp anlamadığınızdır.
Hangi bilgiler özellikle önemlidir?
Kullandığınız ilaçlar, yakın zamanda başlayan fiziksel belirtiler, önceki psikiyatri/psikoterapi deneyimleri ve varsa kendine zarar düşünceleri değerlendirmede önem taşıyabilir. Bunları saklamak zorunda değilsiniz. Ayrıntılı sağlık belgelerini güvenli olmayan mesaj kanallarından göndermeden önce nasıl paylaşılacağını sormanız uygundur.
Acil risk varsa ilk terapi randevusunun tarihini beklemeyin. Yakın zarar tehlikesinde 112 veya uygun acil sağlık hizmeti kullanılmalıdır.