Terapi Süreci
Terapiye başlamayı düşünürken ilk sorunuz ne anlatacağınız olabilir. Bazen daha temel sorular vardır: görüşmede neler konuşulacak, anlattıklarınızı kim bilecek? Sürecin çerçevesini öğrenmek, kendi kararınızı verebilmeniz için gereklidir.
Bu sayfada
M. Gökhan Öztürk ile yüz yüze veya online görüşme talep edebilirsiniz. Görüşmenin başvuru konunuza uygunluğu ve kapsamı değerlendirilmelidir.
Başvuru ve ilk değerlendirme
İlk iletişimde ayrıntılı sağlık öykünüzü yazmanız gerekmez. Görüşme talebinizi, tercih ettiğiniz formatı ve başvuru konunuzu kısa biçimde belirtebilirsiniz.
İlk görüşmede sizi başvuruya getiren güçlük, ne zamandır sürdüğü ve hayatınızı nasıl etkilediği konuşulabilir. Önceki destek deneyimleriniz ve beklentileriniz de değerlendirmeye katkıda bulunur. Daha önce tanı aldıysanız veya ilaç kullanıyorsanız bunu belirtin. Gerekli durumlarda hekim değerlendirmesi ve yönlendirmesi ele alınır.
Her şeyi kronolojik ve eksiksiz anlatmanız beklenmemelidir. Nereden başlayacağınızı bilmiyorsanız bunu söyleyebilirsiniz. Bazı konuları konuşmak için zamana ihtiyaç duymanız, sürecin başında paylaşılabilecek bir bilgidir.
İlk iletişim ile terapi görüşmesini ayırmak
Randevu talebi, klinik değerlendirmenin tamamlandığı bir görüşme değildir. Telefonla ulaşırken “Bireysel görüşme istiyorum; son dönemde kaygı nedeniyle işlerimi erteliyorum” gibi kısa bir açıklama yapabilirsiniz. Çift başvurusu veya başka ülkeden online katılım söz konusuysa bunu ayrıca belirtin. Bu aşamada bütün yaşantınızı anlatmanız, belgelerinizi göndermeniz veya kesin bir tanı bildirmeye çalışmanız gerekmez.
İletişim sayfasındaki bilgileri kullanarak güncel koşulları sorabilirsiniz.
Görüşmeye küçük bir notla hazırlanmak
İsterseniz üç başlık yazabilirsiniz: sizi başvuruya getiren son örnek, bunun yaşamınızdaki etkisi ve görüşmeden beklentiniz. Örneğin “Toplantılardan kaçınıyorum; görevlerimi değiştirdim; katılabilmek istiyorum” biçiminde birkaç cümle yeterlidir. Not almak zorunlu değildir ve anlatımınızın düzenli olması değerlendirmenin koşulu değildir.
Önceki bir destek deneyiminde sizi zorlayan veya size yardımcı olan şeyi de ekleyebilirsiniz. Kullanılan ilaçları hatırlamakta güçlük çekiyorsanız adlarını not etmek, görüşmede doğru bilgi vermenizi kolaylaştırır. İlacı bırakma ya da doz değiştirme kararı bu hazırlığın parçası değildir; bu kararlar hekimle ele alınır. İlk seansın duygusal tarafı terapide ilk görüşme rehberinde ayrıca açıklanır.
Değerlendirmeden sonra seçenekler
Başlangıç görüşmesi sonrasında çalışma hedefi netleşebilir, değerlendirmeyi sürdürme ihtiyacı doğabilir veya başka bir uzmana başvuru önerilebilir. Bunlar aynı sonucu ifade etmez. Değerlendirme devam ediyorsa hangi sorunun açıklığa kavuşmasının beklendiğini sormanız mümkündür. Yönlendirme varsa gerekçesi ve hangi uzmanlık alanının gerekli olduğu konuşulmalıdır.
Görüşme biçimini de bu aşamada değerlendirebilirsiniz. Online ve yüz yüze terapi karşılaştırması ulaşım, mahremiyet ve katılım koşullarını ayrı ayrı düşünmeye yardımcı olur. Tercihiniz zamanla değişirse bunu gizlemek yerine gündeme getirmeniz, sürdürülebilir bir plan oluşturmayı kolaylaştırır. Düzenli katılımı engelleyen iş, bakım veya ekonomik koşullar da sürecin dışında tutulmamalıdır.
Çalışmanın amacı
Görüşmelerin neye yönelik yapılacağı mümkün olduğunca somutlaştırılmalıdır. “Daha iyi hissetmek” başlangıç beklentisi olabilir. Bunun günlük yaşamda neye karşılık geldiğini açmak gerekir: ertelenen bir işe dönebilmek, yoğun endişeyle geçirilen zamanı azaltmak veya belirli bir ilişki kararını daha açık değerlendirmek gibi.
Hedefleri tarif ederken size ait olanlarla başkasının beklentisini ayırmak da yararlı olabilir. Terapiye bir yakının önerisiyle geldiyseniz sizin görüşmeye nasıl baktığınız ayrıca konuşulmalıdır. NIMH’nin psikoterapi rehberi, hedefler ve ilerlemenin nasıl değerlendirileceğinin uzmana sorulmasını önerir. NIMH — Psychotherapies
Görüşmeler ilerledikçe
Konuşulanların günlük hayatla bağlantısı ve kullanılan yaklaşımın size nasıl geldiği gözden geçirilir. Anlamadığınız bir açıklamayı yeniden sormanız veya önerilen çalışmanın zor geldiğini belirtmeniz mümkündür. İlerleme beklediğiniz gibi değilse bunu konuşmak için sürecin sonunu beklemeniz gerekmez.
Seans sıklığı ve devam süresi kişiye özel değerlendirilir. Başlangıçta konuşulan planın daha sonra yeniden ele alınması gerekebilir. Daha yoğun destek, başka bir uzman değerlendirmesi veya farklı bir görüşme biçimi önerilmesi, bakım ihtiyacının değişmesiyle ilişkili olabilir.
Gizlilik ve görüşmenin sonlandırılması
Gizlilik ile ilgili sınırlar başlangıçta açıklanmalıdır. Kayıt tutulması, bilgilerin korunması ve ciddi risk durumlarında izlenecek yol hakkında bilgi isteyebilirsiniz. Çift görüşmesinde partnerlerin ayrı paylaşımlarının nasıl ele alınacağı ayrıca konuşulmalıdır.
Sonlandırma kararı da ele alınabilecek bir konudur. Hedeflerdeki değişim, devam ihtiyacı ve ileride yeniden destek aramayı gerektirebilecek durumlar görüşülebilir. Ayrılmak veya başka bir uzmanla görüşmek istediğinizi söylemeniz mümkündür.
İlk görüşme sonrasında devam etmek zorunda mıyım?
Devam kararı, sunulan çerçeveyi ve ihtiyaçlarınızı değerlendirebilmenizi gerektirir. İlk görüşmeyi uzun süreli taahhüt gibi varsaymayın; varsa koşulları önceden öğrenin.
Seanslar arasında mesaj atabilir miyim?
İletişim kanalları ve yanıt sınırları uzmana özgüdür. Randevu mesajıyla terapi görüşmesinin aynı işlevde olmadığını ayırmak gerekir.
Acil durumda randevu kanalına yazmak yeterli mi?
Hayır. Yakın zarar tehlikesinde Türkiye’de 112’yi arayın veya acil servise başvurun. Görüşme talebine verilecek yanıtı beklemeyin.