İlişkide Sürekli Tartışmak
Tartışma her seferinde başka bir konudan başlayıp aynı yere varıyor olabilir. Geç kalmak, para harcamak veya bir mesajın cevapsız kalması konuşulurken eski kırgınlıklar açılır; sonunda neyin çözülmesi gerektiği belirsizleşir. Tekrarlayan tartışmayı anlamak için yalnız tartışma sayısına bakmak yeterli değildir.
Bu sayfada
Nasıl başladığı, ne kadar yükseldiği ve sonrasında onarım olup olmadığı önem taşır. Günlük anlaşmazlıkla korku yaratan davranışları birbirinden ayırmak gerekir.
Tekrar eden kısmı tarif etmek
Bir tartışmayı, haklılığı kanıtlamak için değil, akışını görmek için düşünün. Konu neydi? İlk tepkiniz ne oldu? Karşı taraf nasıl karşılık verdi? Konuşma kapanınca sorun ele alınmış mıydı? Bu sorulara yazacağınız cevaplar tanı koydurmaz; görüşmede ne yaşandığını anlatmaya yardım edebilir.
“Biz her konuda kavga ediyoruz” cümlesinin altında farklı örüntüler bulunabilir. Bazı konuşmalar aynı sorumluluğun paylaşılmaması nedeniyle tekrarlanır. Bazılarında ise konu hakkında anlaşmaya varılsa bile küçümsenme hissi sürer. Konunun pratik tarafıyla ilişkinin nasıl yaşandığını ayırmak gerekebilir.
Ara vermek ve konuşmaya dönmek
Güvenlik sorunu olmayan bir anlaşmazlıkta gerilim yükseldiğinde ara vermek ve daha sakin bir zamanda dönmek düşünülebilir. NHS, sakin konuşmanın mümkün olmadığı durumda mola verip konuya yeniden dönmeyi genel bir öneri olarak sunar. NHS Every Mind Matters — Maintaining healthy relationships and mental wellbeing
Aranın ne anlama geldiğinin anlaşılması gerekir. “Şimdi konuşamıyorum, sonra döneceğim” denilip konu sürekli kapatılıyorsa diğer kişi bunu uzaklaştırılma olarak yaşayabilir. Ara vermek ile günlerce iletişimi keserek cezalandırmak aynı biçimde değerlendirilmemelidir.
Her çift için kesin bir mola süresi yoktur. Verilen aranın konuşmaya dönmeyi gerçekten mümkün kılıp kılmadığı önemlidir. Konuşmayı tekrar açmak da taraflardan birinin baskıyla kabul ettireceği bir işlem olmamalıdır.
Aynı konu mu, aynı döngü mü?
Her tartışmanın konusu farklı olsa da konuşmada benzer bir sıra oluşabilir: bir talep, savunma, eski örneklerin açılması ve konuşmanın kesilmesi. Buna bakmak, tartışmanın kimin tarafından başlatıldığını kanıtlamaktan farklıdır. Örneğin para konuşulurken bir anda aile ziyaretlerinin açılması, asıl kararın ne olduğunun unutulmasına yol açabilir. Konu çoğaldıkça iki kişi de hiçbir şeyin çözülmediğini hissedebilir.
Bazen döngüden önce gerçek sorun sürmektedir. Üzerinde anlaşılmış bir sorumluluk yerine getirilmiyorsa konunun tekrar açılması yalnız “geçmişi bırakmamak” değildir. Verilen kararın uygulanmaması başlı başına bir bilgi sağlar. Evlilikte ortak yaşam rehberi görev paylaşımı ve görünmeyen emeğin bu tartışmalardaki yerini açar.
Tartışma bittikten sonra onarım ne anlama gelir?
Onarım yalnız özür dilemek değildir. Hangi davranışın incittiğini anlayabilmek, sorumluluğunu üstlenmek ve tekrarını azaltacak somut değişikliği konuşmak gerekebilir. Bir hediye veya sakin bir akşam, çözülmemiş bir konunun konuşulduğu anlamına gelmez. Aynı şekilde özür kabul etmek de bütün konuların kapandığına ilişkin bir anlaşma değildir.
Güvenli bir ilişkide tartışma sonrasında “Nerede birbirimizi kaybettik?” sorusu düşünülebilir. Burada amaç geçmiş konuşmanın bütün cümlelerini yeniden tartışmak değildir. Bir sonraki anlaşmazlıkta farklı yapılabilecek küçük bir noktayı belirlemek daha uygulanabilir olabilir. İletişim problemleri rehberi, ihtiyacın ve talebin daha açık ifade edilmesini ele alır.
Sessizlik her zaman düzelme mi?
Tartışmaların azalması olumlu bir değişim olabilir; ancak kişiler artık konuşmaktan vazgeçtiği için de sessizlik oluşabilir. İhtiyaçların söylenip söylenemediği, konuşulmayan konuların birikip birikmediği ve yakınlığın nasıl yaşandığı önemlidir. “Artık kavga etmiyoruz” cümlesinin arkasında iki farklı deneyim bulunabilir.
Bir partnerin fikir söylemekten korkması ise sıradan uzaklaşmadan daha ciddi bir durumdur. Tartışma sırasında kapının tutulması, çıkışın engellenmesi veya eşyalara zarar verilmesi güvenlik açısından değerlendirilmelidir. Fiziksel yaralanma olmaması, korkutmanın önemsiz olduğunu göstermez. Böyle bir ortamda evde iletişim egzersizi yapmak güvenli çözüm varsayılmamalıdır.
İlk değerlendirmeye hangi örnek götürülebilir?
Son yaşanan tartışmanın ana konusunu ve sonrasında hayatınızın nasıl etkilendiğini anlatabilirsiniz. Uyuyamamak, işte odaklanamamak veya çocukların yanında tartışmayı durduramamak farklı ihtiyaçlar gösterebilir. Çocukların yaşantısı da ayrıca değerlendirilmelidir; onları hakem veya haber taşıyıcı yapmak uygun bir çözüm değildir.
Çift terapisi için başvuruda ortak hedef henüz hazır olmayabilir. Biriniz daha az yükselen konuşmalar, diğeriniz yerine getirilen kararlar istiyor olabilir. Bu ayrımın açıkça söylenmesi, “Hiç tartışmayalım” gibi bütün farklılıkları ortadan kaldıran bir beklentiden daha belirgin bir çalışma zemini oluşturur.
Ne zaman yardım gerekir?
Tartışmalar uykunuzu, işinizi veya gündelik hayatınızı etkiliyorsa; anlaşmazlıkları ele almak için yaptığınız denemeler sonuçsuz kalıyorsa değerlendirme isteyebilirsiniz. Çift görüşmesinde hedefin “bir daha hiç tartışmamak” diye kurulması gerçekçi olmayabilir. Anlaşmazlığın ele alınış biçimi daha somut bir çalışma alanıdır.
Hakaret, tehdit, fiziksel engelleme veya şiddet varsa konuyu karşılıklı iletişim hatası olarak tanımlamak doğru olmaz. Önce güvenlik değerlendirilmelidir. Yakın tehlikede Türkiye’de 112’ye başvurun; sıradan bir çift seansını beklemeyin. NHS — Getting help for domestic violence and abuse
Başvuru öncesinde son yaşanan anlaşmazlığın konusunu ve sizi en çok zorlayan kısmını kısaca anlatmanız yeterli olabilir. Çift terapisinde ilk seans rehberi hazırlık hakkında bilgi verir.