İlişki Terapisi Nedir?

İlişki terapisi tek başına standart bir tanı veya belirli bir psikoterapi yönteminin adı değildir. Romantik ilişki sorunlarının ortak görüşmede ya da kişinin kendi deneyimini çalıştığı bireysel görüşmede ele alınması kastediliyor olabilir.

Bireysel mi, birlikte mi?

Partnerinizle tekrar eden anlaşmazlıkları birlikte incelemek istiyorsanız çift görüşmesi gündeme gelebilir. Yalnız katıldığınızda kendi sınırlarınızı, beklentilerinizi ve yaşadığınız güçlükleri konuşabilirsiniz. Katılmayan partner hakkında kesin tanı koymak veya onun düşüncelerini doğrulanmış bilgi gibi yorumlamak mümkün değildir.

Bu farkı başvuru öncesinde açıklamak yararlıdır. “İlişkimde ne istediğimi anlamak istiyorum” ile “partnerimle tartışmalarımız üzerinde çalışmak istiyoruz” aynı görüşme amacı değildir. Hangisinin size uygun olduğunu baştan bilmek zorunda değilsiniz; değerlendirmede konuşabilirsiniz.

İlişkiyi anlamak için kullanılabilecek sorular

Bir sorun çıktığında ne yapıyorsunuz? Kendi ihtiyacınızı ifade edebiliyor musunuz? Karşı tarafın hayır demesine alan var mı? Bunlar bir puanlama testi değildir. Yaşadıklarınızı daha somut anlatabilmeniz için başlangıç sorularıdır.

İlişkide sınırlar, açık iletişim ve kişisel alana saygı genel ruh sağlığı rehberlerinde vurgulanır. Ancak bir ilişkinin niteliği birkaç cümleden ölçülemez; kültür, yaşam koşulları ve kişilerin deneyimleri birlikte değerlendirilir. NHS Every Mind Matters — Maintaining healthy relationships and mental wellbeing

Örneğin ayrı zaman geçirmek istemek her durumda duygusal uzaklaşma anlamına gelmez. Aynı şekilde sürekli birlikte olmak da ilişkinin mutlaka iyi gittiğini göstermez. Kişilerin bu düzeni nasıl yaşadığı önemlidir.

Evli olmayan kişiler ilişki desteği arayabilir mi?

Romantik ilişkide yaşanan güçlükler evlilikle başlamaz. Birlikte yaşamayan, yeni bir ilişkiyi tanımaya çalışan veya ilişkinin geleceği konusunda farklı beklentileri olan kişiler de destek arayabilir. Buradaki temel soru medeni durumdan önce görüşmenin neyi ele alacağıdır. Belirli bir uzmanın kabul ettiği başvuruların kapsamı ise ayrıca öğrenilmelidir.

Birlikte yaşamaya geçmek, uzak mesafe ilişkisini sürdürmek veya bağlılık beklentilerini konuşmak farklı kararları içerir. Bir kişi daha fazla ortak zaman isterken diğeri mevcut düzeni sürdürmek istiyor olabilir. Görüşme, hangi ilişkinin doğru olduğuna dışarıdan hükmeden bir alan gibi düşünülmemelidir. Karşılıklı beklentilerin açık olması ve kişilerin rızası önemlidir.

İlişkinin adından önce beklentiyi anlamak

İki kişi aynı kelimeyi farklı anlamlarda kullanabilir. “Ciddi ilişki” bir kişi için geleceğe dair ortak plan, diğeri için mevcut bağlılığın ifadesi olabilir. Bu farkı bilmeden davranışları ilgisizlik veya aşırı talep olarak yorumlamak yanıltabilir. Hangi beklentinin konuşulduğu ve karşılıklı olarak kabul edilip edilmediği somutlaştırılmalıdır.

Bu amaçla kendi isteğiniz ile üzerinde anlaşılmış bir beklentiyi ayırabilirsiniz. Örneğin her gün haberleşmek istemek bir taleptir; iki kişinin böyle bir düzeni açıkça kabul etmesi ortak anlaşma oluşturabilir. Anlaşmanın tek taraflı değişmesi ise ayrıca konuşulacak bir konudur. İlişkide iletişim problemleri bu ayrımı günlük konuşmalar üzerinden açar.

Tek başına ilişki üzerine çalışmak

Partnerinizle birlikte gelmeden de kendi ilişki örüntülerinizi konuşabilirsiniz. Hangi durumlarda ihtiyaçlarınızı söylemekten vazgeçtiğiniz, kararlarınızı ertelediğiniz veya sınırlarınızı korumakta zorlandığınız ele alınabilir. Bu çalışma, ilişkinin bütün sorumluluğunu sizin üstlendiğiniz anlamına gelmemelidir. Gerçek bir ihlal varsa bunun size ait düşünme hatası olduğu varsayılmamalıdır.

Önceki ilişkilerde benzer deneyimler yaşamış olmak da yeni partnerinizin mutlaka aynı davranışı göstereceğini kanıtlamaz. Geçmiş deneyim, bugünkü somut bilgiler ve geleceğe dair beklenti birbirinden ayrılabilir. Güven sorunları ile kıskançlık rehberleri, his ile davranışın aynı şey olmadığını anlatır.

Ayrılık sonrası da bu konu konuşulur mu?

Bir ilişkinin bitmesi, onun sizde yarattığı etkinin hemen bitmesi anlamına gelmez. Ayrılık sonrası kararlarınızı, kayıp hissinizi ve günlük yaşamınızdaki değişimi bireysel görüşmede ele alabilirsiniz. Bu, eski partnerin geri dönmesini sağlayacak bir yöntem arayışıyla aynı amaç değildir. Katılmayan kişinin düşünceleri hakkında kesin bilgi edinilemez.

İlişki bittikten sonra haberleşme ve kişisel sınırlar konusunda karar vermek gerekebilir. Ortak sorumluluklar varsa bunların pratik tarafı ayrıca değerlendirilir. Tehdit, takip veya zorlayıcı temas söz konusu olduğunda mesele yalnız duygusal kapanış değildir; güvenli yardım önceliklidir. Görüşmenin amacı, başka bir kişinin kararını kontrol etmek yerine kendi yaşantınızı ve seçeneklerinizi değerlendirmek olmalıdır.

Terimlerin ötesinde sorulması gerekenler

Görüşmeyi yapacak kişinin mesleki unvanını, ilişki sorunlarıyla çalışma eğitimini ve önerdiği yaklaşımı öğrenin. Gizlilik, ayrı görüşmeler ve seans dışı iletişim konusunda açıklama isteyin. Bir yöntem adı, herkes için uygunluk veya sonuç garantisi oluşturmaz. NIMH — Psychotherapies

Korkutma, tehdit veya zorlama varsa görüşme ihtiyacını güvenlikten ayrı ele almayın. Güvenli bir değerlendirme yapılmadan partnerinizle yüzleşmeye yönelmek riski artırabilir. Ortak seansın uygunluğu buna göre değerlendirilmelidir.

Bu sitede ortak görüşmenin hizmet çerçevesi çift terapisi sayfasında yer alır. Kendi başvurunuz için bireysel terapi seçeneğini, partnerin katılmak istemediği durumlar için ilgili rehberi inceleyebilirsiniz.